Obsesif-kompulsif bozukluk (okb) nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?

OKB’un temel özelliği bireyde bariz gerilime yol açacak seviyede şiddetli tekrarlayan takıntı ve zorlantı belirtileridir. Takıntı ve zorlantı ...


Obsesif-kompulsif bozukluk (okb) nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?

OKB’un temel özelliği bireyde bariz gerilime yol açacak seviyede şiddetli tekrarlayan takıntı ve zorlantı belirtileridir. Takıntı ve zorlantı vakit alıcıdır ve kişinin toplumsal hayatını kıymetli ölçüde olumsuz istikamette tesirler. Bireylerde takıntılar, zorlantılar yahut her ikisi de olabilir.

Obsesyon Nedir ?; tekrarlayan ve doğruluğu olmayan yanlış niyettir. Kişi bunu düşünmeden kendini alamaz. Zorlantı yani kompulsiyon ise; tekrarlayıcı davranışlardır. Kompulsif hareket takıntılı fikrin verdiği sıkıntıyı/endişeyi azaltmak için yapılır lakin kişi daha da telaşlı olur.

Uzman Videosu İzleyebilirsiniz>>

Prof. Dr. Bengi Semerci

Anksiyete bozuklukları içinde en yaygın olanlarından biridir ve erkeklerde bayanlara oranla daha fazla görülür. Genel nüfusta ömür uzunluğu yaygınlığı %2-3 ortasındadır. Bekar şahıslar evlilere oranla daha fazla etkilenir.

OKB’li bireylerde depresyon , toplumsal fobi ve panik atak da görülebilir.

alaniobsesif-kompulsif-bozukluk-okbnedenleri
alaniobsesif-kompulsif-bozukluk-okbnedenleri

Çevresel Faktörler

Obsesif kompulsif bozukluğu (OKB)  olan bazı kişiler ise çevresel stres faktörlerinden etkilenmektedir. Kişinin yaşadığı bazı çevresel faktörler ve ciddi hayat değişiklikleri semptomların kötüleşmesine neden olabilir. Bu faktörler şunları içerir:

  • Taciz
  • Yaşam durumundaki değişiklikler
  • Hastalık
  • Sevilen birinin kaybı
  • İş veya okulla ilgili değişiklikler veya sorunlar
  • İlişki kaygıları

Obsesif-kompulsif bozukluk Nedenleri nelerdir?

Biyolojik etkenler

Birçok çalışma göstermektedir ki beyindeki serotonin salgı seviyesi, OKB’nin gelişmesinde epey değerli bir rol almaktadır. Bunun yanı sıra 8 yaş civarında romatizmal ateş bulgusu olan hastaların OKB’ye maruz kalma oranı hayli yüksektir. Ayrıyeten birtakım beyin görüntüleme çalışmalarında OKB’li bireylerin beynindeki bir bölgede metabolizmal artışa rastlanmaktadır. Bu bölgedeki kan akışı ve metabolizma olağandan fazladır.

Genetiğin hastalıkta kıymetli bir rol oynadığını belirtmekte yarar vardır. İkizlerde yapılan çalışmalarda çift yumurta ikizlerine kıyasla tek yumurta ikizlerinde hastalık artmaktadır. Bunun yanı sıra şahısların birinci dereceden yakınlarında OKB var ise, kendilerinde de çıkma riski hayli yüksektir.

Obsesif-kompulsif bozukluk  Davranışsal etkenler

Obsesyonlar şartlı uyaranlardır. Yani zararsız bir hadise, durum, unsur, kişi, vs ziyanlı bir hadiseyle eşleşmektedir. Bu durumda kişi zararsız olan o duruma, unsura yahut bireye karşı yanlış bir makus fikir geliştirebilmektedir. Örneğin çok dinci toplumlarda dini obsesyonlar görülebilmektedir. Bunun yanı sıra gelişmiş ülkelerde ise mükemelliyetçilik ve simetri takıntısı görülebilir.

Kompulsiyonlar ise farklı oluşur. Kişi aşikâr bir hareketin anksiyetesini azalttığını keşfeder ve daima o aksiyonu yapmak ister ve yaptıkça anksiyete kısa bir müddetliğine azalsa da aslında daha artar ve kişi o aksiyonu daha fazla yapmaya başlar.

Örneğin; paklık obsesyonu olan bir kişi daima elini yıkar lakin yıkadıkça daha da fazla yıkamak ister ve el yıkama davranışı günde 50-100 civarına çıkabilir. Bu durumda kişi el yıkamaktan öteki günlük aktivitelerini yapamaz hale gelebilir.

Obsesif-kompulsif bozukluk  Psikososyal etkenler

Kişiliği anlamak için öncelikle obsesif-kompulsif kişilikle obsesif-kompulsif bozukluğun farklı olduğunu anlamak gerekir. Bireylerin yalnızca %15’inde obsesif-kompulsif kişilik vardır. Yani her obsesif kişi OKB olacak değildir. Fakat şayet obsesif-kompulsif kişilikli bir birey OKB olursa muhtemelen takıntılı hususla alakalı belirtiler gösterecektir. Örneğin mükemmeliyetçi bir kişi OKB olduğunda muhtemelen simetri kompulsiyonu olacaktır.

Psikodinamik görüşe nazaran kişi çocukluğundaki anal periyoda gerilemektedir. Oeidipus kompleksine bağlı gerilemiş isteklerin anksiyete yaratan uyaran karşısında kaçınma yansısı olarak gelişebilmektedir.

Obsesif-kompulsif bozukluk Belirtiler

  • -Bu bozukluk sırasında kimi vakit istenmeden gelen ve uygunsuz olarak yaşanan ve besbelli anksiyete ya da probleme neden olan, yineleyici ve daima niyetler
  • -Düşünceler, dürtüler ya da düşlemler yalnızca gerçek ömür meseleleri hakkında duyulan çok kederler değildir.
  • -Kişi, bu kanıları, dürtüleri ya da düşlemlerine ehemmiyet vermemeye ya da bunları baskılamaya çalışır ya da
    diğer bir fikir ya da aksiyonla bunları etkisizleştirmeye çalışır
  • -Kişi obsesyon kanılarını, dürtülerini ya da düşlemlerini kendi zihninin bir eseri olarak görür
  • -Kişi obsesyon yahut kompulsiyonunun anlamsız olduğunu kabul eder
  • -Sosyal yaşantısı etkilenir

Buraya Tıklayarak Öbür Sıhhat Makalelerini Okuyabilirsiniz.


Sizin Tepkiniz Nedir?

Beğenmedim Beğenmedim
0
Beğenmedim
Sevindim Sevindim
0
Sevindim
Hüzünlendim Hüzünlendim
0
Hüzünlendim
Yok Artık ! Yok Artık !
0
Yok Artık !
Kesinlikle Katılmıyorum Kesinlikle Katılmıyorum
0
Kesinlikle Katılmıyorum
Katılıyorum Dostum Katılıyorum Dostum
0
Katılıyorum Dostum
Sesli Güldüm Sesli Güldüm
0
Sesli Güldüm
Adam Haklı Beyler Adam Haklı Beyler
0
Adam Haklı Beyler
Beğendim Beğendim
0
Beğendim
Sinirlendim Sinirlendim
0
Sinirlendim

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Obsesif-kompulsif bozukluk (okb) nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir?



Bir format seç
Kişisel Test
Kişisel bir şey ortaya koymayı amaçlayan sorular dizisi
Hikaye/Olay
Gömülü ve Görsellerle Biçimlendirilmiş Metin